თითქოს, სიყვარულის ცეცხლი?..
დღეს უფრო მიყვარხარ, ვიდრე გუშინ იყო
ანდა სიყმაწვილის წლებში.
________________
ქემო ქავთარი
კარგ მთქმელს კარგი გამგონი უნდაო!..
თითქოს, სიყვარულის ცეცხლი?..
დღეს უფრო მიყვარხარ, ვიდრე გუშინ იყო
ანდა სიყმაწვილის წლებში.
________________
ქემო ქავთარი
დილიდან გამომყვა სევდა მონატრების,
იმდენჯერ გინატრე, რომ ვეღარ დავთვალე,
ქალაქს გამოვექეც, მთაში წამოვედი,
გზადაგზა ამაოდ ვეძებდი მაგ თვალებს.
ეს დღეც გაილია ნამგზავრ-ნაფიქრალი
და მრუმე ჩრდილებით მოცურდა ეს ღამეც,
ჩემი სოფლის თავზე ფიჭვებში ვახშმობდა
ყბაგამრუდებული ნახევარი მთვარე.
თვალებს აცეცებდა, თითქოს დამეძებდა
და როცა მიპოვა, ხელი დამიქნია,
მკითხა, რა გიჭირსო, იქნებ დაგეხმარო,
ძველი მეგობრობა კი არ დამვიწყნია.
ვუთხარი, ისედაც სახეზე მეწერა,
მან მანუგეშა და გამიჩნდა იმედი...
მთებს შემოატარა მზერა შორს მჭვრეტელი,
ხეობებს ჩაჰხედა, მოჰფინა სხივები.
იქნება, ფიქრებით აქ არის შენთანო,
იქნება, გეძახის და ვერ გაგონებსო,
ძალიან ლამაზი კი არის, ბეჩავო,
დახე, საქალებოს როგორ ამშვენებსო...
______________
ქემო ქავთარი
ენა ვეღარ აღწერს გრძნობას,
ფიქრებით დაღლილა გონი,
გული ქვითინებს და მოთქვამს,
შენამდე გზა არის შორი.
ძარღვებში ჩერდება სისხლი,
წამები იწყებენ ზოზინს,
სული სხეულს ტოვებს თითქოს
და შენს საძებნელად მოდის.
საშველად გიხმობ და დუმხარ,
სევდა ჩაყინულა თოვლში,
ტრფობას გაურბიხარ ჩემსას,
ჩამჯდარხარ დარდების კოშკში.
თუკი ჩამომიშლი ნაწნავს,
შენს თმას ამოვყვები ლოცვით,
სულ მთლად გაგიფანტავ მაგ დარდს
ერთი სანატრელი კოცნით.
მეტყვი: ვეღარ ვუძლებ დუმილს
და შენს უსასრულო ლოდინს,
სიყვარულს გაფიცებ ჩემსას,
მოდი, უსათუოდ მოდი!..
ფიქრებში მოდიხარ ყოველღამ,
ფიქრებში ჯიუტიც არა ხარ,
მორცხვად შამამაყრი თოლებს და
კოცნასაც იმეტებ ხანდახან.
რა მინდა, რას დაგდევ კვალდაკვალ?
გამირბი, ახლოს არ მიკარებ...
გული შამივარდა შენზედა,
მამკალ და ვერ გადაგიყვარებ.
_____________
ქემო ქავთარი
_____________
შემოდგომით მომანატრე
გაზაფხულის სიონი,
სიყვარულით გავსებული
ზღვანი უნაპირონი.
_______________
ქემო ქავთარი
ვერ
გავუსინჯე გემო ალუბლებს,
მაგ
ტუჩებში რომ დამწიფებულა
და
ვერც მაგ თვალთა თაფლის მორევში
დავიხრჩე თავი მონატრებულმა.
ვერ
ჩაგიხუტე გულში იმგვარად,
რომ
ჩვენი სუნთქვა ერთურთს შერწყმოდა,
შენს
გულს ამ გულის ფეთქვა რომ ეგრძნო,
არ გამწირავდა, მართალს მეტყოდა...
მეტყოდა,
როგორ კლავდი ყოველდღე
წმინდა
სიყვარულს, უთქმელს აქამდის,
როგორ
მოსავდი ცრემლის სუდარით
და დაობლებულ გულში მარხავდი.
მაგ
სიყვარულის ნატერფალია,
ღია
ჭრილობად გულს რომ მემჩნევა,
უკოცნი
კოცნა ის წამალია,
ჩვენ რომ ვერ შევსვით გადასარჩენად...
რადგან
უჩემოდ შენ გადაწყვიტე,
ამ ჩემს მკლავებში ვეღარ გიხილო
და
ყორნისფერი თმების ჩქერალი
მკერდზე ვერასდროს გადავიფინო.
ელის საკურა... ამ ზამთარსაც მშვიდად მიიღებს,
შიშველ სხეულზე მოიხურავს თოვლისფერ ნაბადს...
როგორც სიცოცხლე, ეს ზამთარიც წარმავალია
და გაზაფხულზე კვლავ ვიხილავთ უზომოდ ლამაზს.
_____________
ქემო ქავთარი
ხელიდან გვტაცებს დროს ქარიშხალი...
ცხელი უკუნი, უხმო კივილი...
დაგვეძებს ბნელში ბოროტი თვალი,
სიკვდილი გვიდგას კვალში ჩრდილივით.
დროის ძებნაში დროა გასული,
იმ დროსაც თურმე ამ დროს ვებრძოდი,
ზურგზე მკიდია ჩემი წარსული,
როგორც დაჭრილი თანამებრძოლი.
ვიბრძვი მეგობრის გადასარჩენად,
მტერს გავურბივარ, ვზვერავ მიდამოს,
ჩვენ დრო არა გვაქვს შესასვენებლად,
ჭრილობები რომ ჩამოვიბანოთ.
როგორ დავტოვო ნაფიც-ნავერცხლი?
როგორ ჩავხედო მის ძმებს თვალებში?..
არ დავნებდებით, დავემგზავრებით
აწმყო-მომავალს ბრძოლის ქარ-ცეცხლში.
მწამს ღმერთი, რომელი მეუფეობს მარადიულად,
მზე ცათა ყოველთა ხილულთა და არახილულთა,
სრულ არსთა განმრიგე, შემოქმედი ამა ქვეყნისა,
თვით მამა მპყრობელი საუკუნო საბრძანებლისა.
მწამს ერთი უფალი და ღვთის სიტყვა განკაცებული,
ძე ღვთისა, იესო, საიდუმლო გაცხადებული,
ცა მიწად მოსული, ქალწულისგან დაბადებული,
მზის სხივი სრულქმნილი, ჭეშმარიტად გაბრწყინებული.
ის მწყემსი კეთილი, კაცთა მოდგმის მხსნელი ცხებული,
ღვთის კრავი, გაყიდულ - ნაწამები, დამცირებული,
ძე კაცის, კაცთაგან ჯვარცმული და მოკვდინებული,
აქ მკვდრეთით აღმდგარი და ზეცაში ამაღლებული.
მწამს ღმერთი ერთარსი და სამება განუყოფელი,
ღვთის მადლი სიწმინდე და სიბრძნეა აუწონელი,
აქვს ნება კეთილი, სიყვარული განუზომელი,
კარს გახსნი, შემოვა შენს გულშიაც, თუკი მოელი.
არესის ველზე* იდგა მუხა, როგორც დევგმირი
და ცადაღმართულ ხელში ეპყრა ოქროს საწმისი,
ცეცხლისმფრქვეველი გველეშაპი ედგა დარაჯად,
მარადფხიზელი და ვეება, როგორც ფაზისი*.
ორქომენიდან* გაქცეულმა ფრიქსემ* კოლხეთში,
მეფის ასული ქალკიოპე* როცა შეირთო,
ქრიზომალოსი* ზევსს* შესწირა და მისი ტყავი
სიმამრს მიართვა, რადგან მფარველ მამად შეიცნო.
თესალიაში იოლკოსის მეფე პელიასს*,
ცალხამლიანი* იასონი* კარს მისდგომია,
ესონის* ვაჟი მამამისის კუთვნილს ითხოვდა,
ქირონის* გაზრდილს თურმე შემწედ ჰერა* ჰყოლია.
ჭკვაში დაუჯდა იასონს და არგოსს* მიმართა,
მანაც ათენას* შემწეობით გემი ააგო,
ორმოცდაათი ხოფი ნიჩბით დამშვენებული,
სწრაფად მავალი, ზღვის მკვეთელი ხომალდი არგო.
კვიტაიაში* იასონი მეფის წინაშე
წარსდგა და მისი საკადრისი ძღვენიც მიართვა,
თუმცა ისეთი რამ ითხოვა მასპინძლისაგან,
კოლხთა სამეფოს ძველ დიდებას ჩრდილი მიადგა.
განგების ნებით ვესწრებოდი იმ დარბაზობას,
როგორც სასახლის კარის მცველი, ერთი მებრძოლი,
მე, ამარანთას* მთების მკვიდრი მამულიშვილი,
ჰეკატესა* და აიეტის ასულს ვეტრფოდი.
და ამ ბურუსში გახვეული გულში ვმალავდი
აბრიალებულ ცეცხლად ქცეულ მტანჯველ სიყვარულს,
მე მხოლოდ მისი სიახლოვის მადლით ვსუნთქავდი
და მისი ხილვა მანიჭებდა ულევ სიხარულს.
გულის მურაზი მან ჰეკატეს ტაძარში იხმო*,
და სიყვარულის წმინდა ფიცი ისმინა მისგან,
მაშინ ბალახთა და წამალთა მესაიდუმლემ*
იასონს თავის ჯადოსნური მალამო მისცა.
მერე დათესავს გველეშაპის კბილებს და მათგან
აღმოცენებულ გოლიათებს გაანადგურებს,
მაშინ მიხვდება აიეტი მედეას ღალატს
და მამის გულში მჭმუნვარება დაისადგურებს.
მეფემ მოიხმო აფსირტე* და ბრძანა ამგვარად:
ვიცი, ამაღამ მოიპარავს ბერძენი საწმისს,
რადგან მედეა გრძნეულებით შეკრავს გველეშაპს
და იოლკოსში თან გაჰყვება კენტავრის გაზრდილს.
მარტო წავიდა, ავედევნე მეც აჩრდილივით,
უნდა მიმეგნო მედეასთვის, რადგან მეწადა,
გამომეტაცნა ჩემი სატრფო მინიელთაგან*,
მთას შევხიზნოდი მასთან ერთად, ბედი მეცადა.
მედეას მიერ ჯადოქრობით მონუსხულ დრაკონს
ჩასძინებოდა ლეთარგიულ* საღათას ძილით,
ოქროს საწმისი ჩამოეხსნა უკვე იასონს,
აღტაცებული დასცქეროდა მოცინარ პირით.
გადაეხვევა საყვარელ დას უმრწემესი* ძმა,
გულში ჩაიკრავს, დანაბარებს ეტყვის მამისას,
სამშობლოს იქით არ არსებობს ბედნიერება,
ამაო არის ბრწყინვალება უცხო მხარისა.
ხმალამოწვდილი, გრიგალივით მივუხტი ბერძენს,
იმან აპსისი* შეაგება ხალიბურ რკინას*,
დავკარ, გამიძლო ჯადოსნური სალბუნის ძალით,
მივხვდი და შველა გამოვთხოვე ღმერთკაც ამირანს.
წელზე მოვხვიე მაშინ ხელი სანატრელ დიაცს,
გავაქანებდი კიდეც უკვე ამარანთასკენ,
მაგრამ გამისხლტა და დაემხო აფსირტეს ცხედარს,
ძმას დასტიროდა კოლხურ წესზე ქალი ქალთამზე.
თუმცა რად უნდა თქმა მედეას, როცა ნიჭი აქვს
უთქმელისა და უხილავის შემეცნებისა,
ერთი ისეთი შემომხედა, გულის გულს ჩასწვდა
და მოზიარე გახდა ჩემი შეგრძნებებისა.
თუკი გიყვარვარ, ჩემს სიყვარულს ნუ მომიკლავო,
მითხრა და ამით განაჩენიც გამომიტანა,
დამამუნათა, იქეთ მთხოვა, აქეთ უარმყო,
ოცნების კოშკი უმოწყალოდ ჩამომიშალა.
შენ ჩემი მზე ხარ, სანატრელო, მე შენი ცა ვარ,
უარს ვერ გეტყვი და რასაც მთხოვ, იმას მიიღებ,
რადგან ასე გსურს, გაგეცლები ჩემი გზით წავალ,
თუმცა ვიცი, რომ უშენობა ბოლოს მომიღებს.
საწმისთან ერთად შენ თან მიგაქვს ქვეყნის სიმდიდრე,
დაფარული და გაუთქმელი ქურუმთა ცოდნა,
კოლხური სიბრძნე ააყვავებს და განადიდებს
ელადას, თუმცა დაუცველი დარჩება კოლხა.
მერე კი წავა, გიღალატებს შენი რჩეული,
კრეონის* ასულს შეირთავს და გულს რომ მოგიკლავს,
აი მაშინ კი გაიღვიძებს შენში გრძნეული,
კრეუსას* სიკვდილს მოსასხამის ცეცხლით მოიტანს.
ათენში, როცა ეგეოსის* ცოლი გახდები,
დაგაბრალებენ რომ თესევსის* მოკვლას ცდილობდი,
ბოლოს კოლხეთში დაბრუნდები ისევ მამასთან,
სამარადისოდ პირგახსნილი სულის ჭრილობით.
ვერ მოხდებაო სამზეოში* ისეთი რამე,
სულეთში* უკვე რომ არ იყოს გადაწყვეტილი,
ქურუმმა იცის ერთი სული უკიდეგანო,
კაცის სიცოცხლე მასთან მოსჩანს როგორც წერტილი.
მე შენ გიტოვებ კოლხეთსა და შვილმკვდარ აიეტს,
ამ ქვეყანაზე სამუდამოდ ხარ მიჯაჭვული,
მე კი წავალ და ფარულ სიბრძნეს სხვასაც წავუღებ,
რომ ამ სამყაროს შეაშველონ ხელი და გული.
-----------------------
ქემო ქავთარი
-----------------------
განმარტებები: